Phân biệt 'make' và 'do' trong tiếng Anh

Make và do đều dịch ra tiếng Việt là làm, nên người Việt rất hay dùng lẫn. Bạn nói do a mistake trong khi đúng phải là make a mistake. Tin tốt là có một quy tắc gốc và một danh sách cụm cố định ngắn đủ để bạn dùng đúng trong hầu hết tình huống.

Quy tắc gốc: tạo ra (make) hay thực hiện (do)

Hãy bắt đầu bằng ý nghĩa cốt lõi:

• make = tạo ra, làm nên một thứ gì đó mới — một vật, một kế hoạch, một quyết định.
• do = thực hiện một hành động, một công việc hay nhiệm vụ, thường không tạo ra vật cụ thể.

I made a cake for her birthday. (Tôi đã làm một cái bánh cho sinh nhật cô ấy.) I do my homework every evening. (Tôi làm bài tập mỗi tối.)

Cái bánh là vật được tạo ra nên dùng make. Bài tập là việc cần thực hiện nên dùng do.

Các cụm cố định với 'make'

Nhiều cụm là collocation — phải học thuộc vì không suy ra được hoàn toàn:

• make a mistake (mắc lỗi)
• make a decision (đưa ra quyết định)
• make money (kiếm tiền)
• make a plan (lập kế hoạch)
• make a phone call (gọi điện)
• make friends (kết bạn)

Don't worry, everyone makes mistakes. (Đừng lo, ai cũng mắc lỗi.)

Các cụm cố định với 'do'

• do homework (làm bài tập)
• do the dishes (rửa bát)
• do business (kinh doanh)
• do exercise (tập thể dục)
• do housework (làm việc nhà)
• do a favour (giúp một việc)

Can you do me a favour? (Bạn giúp tôi một việc được không?)

Mẹo nhớ và cách luyện

Đừng cố nhớ hết một lúc. Hãy chọn khoảng 6–8 cụm bạn dùng nhiều nhất (make a mistake, make money, make a decision, do homework, do the dishes, do business) và đặt câu thật với mỗi cụm. Khi một cụm đã quen miệng, nó trở thành phản xạ, bạn không cần nghĩ "make hay do" nữa.

Khi gặp cụm mới, hãy ghi lại nguyên cụm chứ đừng tách rời động từ. Học make an effort cả cụm sẽ nhớ lâu hơn là học riêng make rồi đoán. Mỗi ngày thêm một, hai cụm là đủ để vốn collocation của bạn tăng đều mà không quá tải.

Câu hỏi thường gặp

Make và do khác nhau cơ bản ở chỗ nào?

Make thiên về tạo ra, làm nên một thứ gì đó (a cake, a plan). Do thiên về thực hiện một hành động, công việc hoặc nhiệm vụ (homework, the dishes). Nhưng nhiều cụm là cố định, nên học theo cụm vẫn chắc nhất.

Có cách nào nhớ nhanh không?

Mẹo gợi ý: make = làm ra sản phẩm nhìn thấy được; do = làm việc, công việc nói chung. Khi phân vân, hãy nhớ vài cụm trụ cột rồi suy ra: make a mistake, make money, do homework, do business.

Bắt đầu lại miễn phí hôm nay

Bạn không cần học nhiều — chỉ cần học đều. English Coach miễn phí hoàn toàn, không cần thẻ ngân hàng: học từ vựng Oxford 3000 theo chủ đề, mẫu câu, phát âm và ôn tập ngắt quãng mỗi ngày 5–12 phút. Bắt đầu học miễn phí.